Kruiningen, Gereformeerde Gemeente in Nederland

Kruiningen, Gereformeerde Gemeente in Nederland
Gereformeerde Gemeente in Nederland - Stationsstraat

- Orgeloverzicht - Andere orgels in Kruiningen -

Kerkgebouw
In 1956 ontstond de Gereformeerde Gemeente in Nederland te Kruiningen. Het kerkgebouw werd in 1995 op dezelfde locatie vervangen door het huidige gebouw aan de Stationsweg.

Situatie 1956-1995. Foto © Kruiningen in vroeger tijden

Orgel
Tot 1966 werd in de Gereformeerde Gemeente in Nederland te Kruiningen begeleid met een harmonium. In dit jaar is een pijporgel aangeschaft.
Dit historische orgel is waarschijnlijk aan het begin van de 20^e eeuw gebouwd door orgelbouwer Jan Proper uit Kampen, die hierbij oud pijpwerk heeft gebruikt. Delen van pijpwerk van de Bourdon 16’ en de Holpijp 8’ zijn uit de 17^e eeuw. Waarschijnlijk was het instrument afkomstig uit Amsterdam, waarna het in 1940 in de Noorderkerk in Voorburg werd geplaatst door orgelbouwer Theo Strunk.

*Oorspronkelijke dispositie van het Proper-orgel (19e eeuw) met 17e eeuws pijpwerk:*
*Manuaal:* Bourdon disc. Prestant Viool Vox Celeste Octaaf Fluit Octaaf	16 voet 8 voet 8 voet 8 voet 4 voet 4 voet 2 voet	*Pedaal:* Aangehangen
*Werktuiglijke registers:* Tremulant		*Overige gegevens:* Manuaalomvang: C-f’’’ Pedaalomvang: C-d’ Stemming: evenredig zwevend Toonhoogte: a’ = 440 Hz? Tractuur: mechanische sleeplade

Strunk breidde het orgel in 1940 uit met een Mixtuur verdeeld in bascant en discant en een pneumatische Subbas 16’ op het pedaal.

*Dispositie van het Proper-orgel (19e eeuw) met 17e eeuws pijpwerk vanaf 1940:*
*Manuaal:* Bourdon disc. Prestant Viool Vox Celeste Octaaf Fluit Octaaf Mixtuur basc./disc.	16 voet 8 voet 8 voet 8 voet 4 voet 4 voet 2 voet III-IV sterk	Pedaal: Subbas 16 voet
*Werktuiglijke registers:* Tremulant		*Overige gegevens:* Manuaalomvang: C-f’’’ Pedaalomvang: C-d’ Stemming: evenredig zwevend Toonhoogte: a’ = 440 Hz? Tractuur: mechanische sleeplade (manuaal) pneumatische kegellade (pedaal)

In 1964 werd de Noorderkerk afgebroken en is het orgel in april 1964 verkocht aan de Gereformeerde Gemeente in Nederland te Kruiningen. Het werd in 1965 overgebracht naar de werkplaats van orgelbouwer A. Nijsse & Zoon te Oud-Sabbinge en hier aangepast aan het nieuwe kerkgebouw. Daarvoor werd de onderkas van het instrument verwijderd en de blaasbalg naast het orgel geplaatst. Op 9 maart 1966 werd het Proper-orgel tijdens een Biddag-kerkdienst in het voormalig kerkgebouw gebruik genomen.
In oktober 1971 is het orgel grondig gereviseerd door A. Nijsse, evenals in 1980, waarbij de oude windlade die door houtworm was aangetast, is vervangen. De pneumatische Subbas 16’ uit 1940 is eveneens vervangen, nu door een Subbas op een mechanische windlade. Daarnaast is de Viool vervangen door een Nasard 3'.

*Dispositie van het Proper-orgel (19e eeuw) met 17e eeuws pijpwerk vanaf 1971:*
*Manuaal:* Bourdon disc. Prestant Vox Celeste Octaaf Fluit Nasard Octaaf Mixtuur basc./disc.	16 voet 8 voet 8 voet 4 voet 4 voet 3 voet 2 voet III-IV sterk	Pedaal: Subbas 16 voet
*Werktuiglijke registers:* Tremulant		*Overige gegevens:* Manuaalomvang: C-f’’’ Pedaalomvang: C-d’ Stemming: evenredig zwevend Toonhoogte: a’ = 440 Hz? Tractuur: mechanische sleeplade

In 1993 is door A. Nijsse & Zoon de Vox Celeste 8’ werd vervangen door een Gamba 8'.

*Dispositie van het Proper-orgel (19e eeuw) met 17e eeuws pijpwerk vanaf 1993:*
*Manuaal:* Bourdon disc. Prestant Gamba Octaaf Fluit Nasard Octaaf Mixtuur basc./disc.	16 voet 8 voet 8 voet 4 voet 4 voet 3 voet 2 voet III-IV sterk	Pedaal: Subbas 16 voet
*Werktuiglijke registers:* Tremulant		*Overige gegevens:* Manuaalomvang: C-f’’’ Pedaalomvang: C-d’ Stemming: evenredig zwevend Toonhoogte: a’ = 440 Hz? Tractuur: mechanische sleeplade

In 1996 is het orgel door dezelfde bouwer overgeplaatst naar het huidige kerkgebouw, dat op dezelfde plaats als het voormalige gebouw is verrezen. Hierbij is de oorspronkelijke onderkas gereconstrueerd en de intonatie op het nieuwe kerkgebouw aangepast.

Eind 2012 zal de dispositie van het orgel door de firma Nijsse worden aangepeast. De gedeelde Mixtuur uit 1940 komt te vervallen, daarvoor in de plaats komt een gedeelde Trompet 8' en zal een Terts 1 3/5e' discant worden toegevoegd. Voor beide stemmen wordt gebruik gemaakt van bestaand pijpwerk.

Situatie 1940-1964 te Voorburg. Situatie 1964-1995 in het voormalig kerkgebouw te Kruiningen.
Foto ©: Collectie P. Bron Foto ©: Collectie P. Bron

Geraadpleegde literatuur

Bouwman, P., Bovenkamp, Kees van den (2002)
Kruiningen in vroeger tijden
Klaaswaal, De Boektant

Gereformeerde Gemeent in Nederland (1995)
Het orgel in de Gereformeerde Gemeente in Nederland te Kruiningen
Kruiningen, Gereformeerde Gemeente in Nederland

Met dank aan
P. Bron
C. van Iwaarden

- Terug naar de top van deze pagina -