Schoondijke, (voormalig) Gereformeerde Kerk
Voormalig Gereformeerde Kerk - Prinses Irenestraat 6

- Orgeloverzicht - Andere orgels in Schoondijke -

Kerkgebouw
Aan het begin van de 20e eeuw werd in Schoondijke een Gereformeerde Kerk aan de Dorpsstraat in gebruik genomen. Dit gebouw werd in 1944 verwoest door een geallieerd bombardement.
Vermoedelijk in circa 1950 werd de Gereformeerde Kerk in Schoondijke aan de Beatrixstraat in gebruik genomen. Het betreft een ontwerp van architect A. Eldering.
In 2002 is de kerk gesloten wegens het fuseren van de Gereformeerde Kerk en Hervormde Kerk tot Protestantse Kerk in Nederland. Hierbij werd de Gereformeerde Kerk buiten gebruik gesteld en verbouwd tot woonhuis.

 

Eerste orgel
A. Standaart plaatste in 1920 een nieuw pneumatisch orgel in de Gereformeerde Kerk van Schoondijke aan de Dorpsstraat.

De dispositie van het voormalige Standaart-orgel (1920):

Manuaal I:
Bourdon
Prestant
Roerfluit
Viola d'Amore
Octaaf
Woudfluit
Trompet Harmoinque


16 voet
8 voet
8 voet
8 voet
4 voet
2 voet
8 voet

Manuaal II:
Holpijp
Viola di Gamba
Voix Céleste
Flute Harmonique


8 voet
8 voet
8 voet
4 voet

Pedaal
Subbas


16 voet

Werktuiglijke registers:
Koppel Manuaal I-Manuaal II
Subkoppel Manual I-Manuaal II
Superkoppel Manuaal I-Manuaal II
Koppel Pedaal-Manuaal I
Koppel Pedaal-Manuaal II
Vaste combinatie

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang:?
Pedaalomvang: ?
Stemming: Evenredig zwevend
Toonhoogte: a’ = 440 Hz
Tractuur:
pneumatische kegelladen

Het Standaart-orgel is in circa 1950 overgeplaatst naar de nieuwe Gereformeerde Kerk aan de Beatrixstraat, aangezien het oude kerkgebouw zwaar was beschadigd als gevolg van oorlogshandelingen. Overigens schrijft Francois van Melle in een artikel ‘Kerkorgels in het land van Cadzand’ (december 1945) dat het orgel voor de helft is overgeplaatst naar een kerk in Zaamslag en dat het pijpwerk van het tweede klavier was verdwenen: “de schooljeugd had er een blaasorkest mee gevormd.” Welke kerk in Zaamslag dit dan zou zijn geweest is niet duidelijk. Andere bronnen spreken echter van overplaatsing naar de nieuwe Gereformeerde Kerk in Schoondijke.
Als gevolg van vorstschade in de strenge winter van 1962/1963 was het Standaart-orgel dermate slecht, dat op advies van organist Jan Bonefaas werd besloten een nieuw instrument te bouwen. Het Standaart-orgel is hierbij in 1963 gesloopt. Enig pijpwerk werd hergebruikt in het nieuwe Pels-orgel.

Huidig orgel
Op advies van Jan Bonefaas werd besloten in 1963 een nieuw orgel te bouwen voor de Gereformeerde Kerk in Schoondijke. B. Pels & Zn. bouwde een nieuw tweeklaviers orgel als Opus 595 met mechanische sleepladen en met een vrijstaande speeltafel en elektrische registertractuur. De Holpijp 8’, Viola 8’ en Quintfluit 1 1/3’ zijn afkomstig van pijpwerk uit het Standaart-orgel uit 1920, evenals de Subbas 16’ van het Pedaal. Het Pels-orgel werd op 5 maart 1964 in gebruik genomen.

De dispositie van het voormalige Pels-orgel (1964):

Hoofdwerk:
Roerfluit
Prestant
Vlakfluit
Scherp
Sesquialter disc.


8 voet
4 voet
2 voet
II=III sterk
II sterk

Nevenwerk (in zwelkast):
Holpijp
Viola -C-B in Holpijp 8'
Roerfluit
Octaaf
Quintfluit
Sordun


8 voet
8 voet
4 voet
2 voet
1 1/3 voet
16 voet

Pedaal
Subbas


16 voet

Werktuiglijke registers:
Koppel
Hoofdwerk-Nevenwerk
Koppel Pedaal-Hoofdwerk
Koppel Pedaal-Nevenwerk
Vrije combinatie
Tremulant Hoofdwerk
Tremulant Nevenwerk

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-g'''
Pedaalomvang: C-f'
Stemming: Evenredig zwevend
Toonhoogte: a’ = 440 Hz
Tractuur: mechanische sleepladen met elektrische registertractuur

In 2002 is de kerk gesloten en het orgel werd gedemonteerd en opgeslagen bij Pels & Van Leeuwen te ’s Hertogenbosch.


Foto ©: Collectie P. Bron

 

Geraadpleegde bronnen

Melle, F. van (december 1945)
Kerkorgels in het land van Cadzand
Archief J.H. Kluiver

Pels & Van Leeuwen Orgelbouw

Met dank aan
P. Bron
 

 

 

- Terug naar de top van deze pagina -