Kerkgebouw
De eerste gegevens van een kerk in Kruiningen dateren uit 1203. De huidige Hervormde Johanneskerk te Kruiningen bestaat uit een zogenaamd pseudo-basilicaal schip uit de 15e eeuw dat in de oost-west richting aan de westzijde van de fraaie kerktoren is gebouwd. Deze 14e eeuwse kerktoren is bewust aan de zuidzijde van de kerk gebouwd en niet zoals gebruikelijk aan de westkant omdat dit waarschijnlijker fraaier stond ten opzichte van het op korte afstand gelegen kasteel.
Het koor van de oorspronkelijke kruiskerk is na de Remormatie in de 16e eeuw vervallen en tenslotte gesloopt.
In 1956 werd de Hervormde Kerk te Kruiningen gerestaureerd als gevolg van schade, opgelopen bij de Watersnoodramp in 1953. Bij deze kerkrestauratie werd het raam waar het Van Dam-orgel uit 1899 voor stond, weer vrij gemaakt. Dit kwam de lichtinval in de kerk sterk ten goede. De huidige glas-in-lood-ramen dateren uit deze periode.
Eerste orgel
Zie voor de geschiedenis van het eerste orgel uit 1898 de Sint Maartenskerk te Wemeldinge, waar het orgel in 1954 naar toe is overgeplaatst.
Huidig orgel
Na de kerkrestauratie van 1956 werd besloten het Van Dam-orgel te vervangen en op kosten van het Rampenfonds werd opdracht tot de bouw van een nieuw instrument gegeven aan de Gebroeders Van Vulpen te Utrecht. Onder advies van Lambert Ern kwam een neo-barok orgel tot stand met 22 stemmen, verdeeld over hoofdwerk, rugwerk en pedaal. De kassen zijn vervaardigd uit Frans eikenhout en de Trompet werd En Chamade uitgevoerd. Het Van Vulpen-orgel werd op 10 december 1958 in gebruik genomen met een bespeling door Adriaan Engels uit Den Haag.
De dispositie van het Van Vulpen-orgel (1958):
Hoofdwerk:
Quintadeen 16 voet
Prestant 8 voet
Roerfluit 8 voet
Octaaf 4 voet
Gedekte Fluit 4 voet
Octaaf 2voet
Mixtuur IV-V sterk
Trompet 8 voet
Rugwerk:
Holpijp 8 voet
Prestant 4 voet
Roerfluit 4 voet
Gemshoorn 2 voet
Nasard 1 1/3 voet
Scherp IV sterk
Sesquialter vanaf a II sterk
Dulciaan 8 voet
Pedaal:
Bourdon 16 voet
Prestant 8 voet
Octaaf 4 voet
Mixtuur VI sterk
Bazuin 16 voet
Schalmei 4 voet
Werktuiglijke registers:
Koppel Hoofdwerk-Rugwerk
Koppel Pedaal-Hoofdwerk
Koppel Pedaal-Rugwerk
Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-f'
Pedaalomvang: C-f'
Stemming: evenredig zwevend
Toonhoogte: a = 440 Hz
Tractuur: mechanische sleepladen
Zie pagina Discografie
Gerelateerde nieuwsberichten
2010/03/25 Herstel orgel Johanneskerk Kruiningen