Embedded Files
Kerkgebouw
Na de Reformatie in 1574 moesten de Middelburgse 'Papen en Monicken alleenlijck met hun eygen kleederen" vertrekken, waarna in 1678 een klein gebouw met het uiterlijk van een woonhuis aan de Blauwedijk als schuilkerk werd ingericht.
In 1798 werd de Gasthuiskerk te Middelburg door de Rooms Katholieken in gebruik genomen, hoewel men van de kerk aan de Blauwedijk gebruik bleef maken. Deze schuilkerk werd op 28 januari 1847 in het openbaar verkocht en bij de aanleg van het Kanaal door Walcheren in 1871 afgebroken.
Nadat de Gasthuiskerk te Middelburg was verkocht aan de Afgescheiden gemeente te Middelburg, werd in 1846 aan de Lange Noordstraat een nieuwe kerk in Waterstaatstijl in gebruik genomen. Deze Sint Pieterskerk werd bij het stadsbombardement op vrijdagmiddag 17 mei 1940 geheel verwoest. Na de Tweede Wereldoorlog werd aan de Lombardstraat te Middelburg de huidige Sint Petrus & Pauluskerk gebouwd.
Foto : Ansichtkaart
Eerste orgel
Volgens de beschrijving van Middelburg door J. Dupon bevond zich in de kerk aan de Blauwedijk een klein orgel. Zeer waarschijnlijk is dit gebouwd door de firma Hooghuis, een Belgische orgelbouwer in de 18e eeuw.
De oorspronkelijke dispositie van het voormalige Hooghuys?-orgel (18e eeuw):
Manuaal:
Holpijp 8 voet
Prestant 4 voet
Fluit 4 voet
Nasard 3 voet
Octaaf 2 voet
Mixtuur III sterk
Cornet disc. III sterk
Kromhoorn basc./disc. 8 voet
Pedaal:
Aangehangen
Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-c'''?
Pedaalomvang: C-a'
Stemming: evenredig zwevend?
Toonhoogte: a = 440 Hz?
Tractuur: mechanische sleeplade
Toen de nieuwe Sint Pieterskerk in 1846 aan de Lange Noorstraat gereed kwam kreeg de Brigdamse orgelmaker J.A. Mennes opdracht het Hooghuys?-orgel daarin over te brengen. De fluit 4' en Octaaf 2' werden hierbij gewijzigd in een Prestant 8' disc en een Fluit 2'. Vermoedelijk is de Cornet hierbij voorzien van twee koren extra, zodat deze V sterk werd. Mennes deed tevens een voorstel voor de verbouwing van dit instrument, in het bijzonder de vergroting van het front, maar dit is niet doorgegaan.
De dispositie van het voormalige Hooghuys?-orgel (18e eeuw) vanaf 1846:
Manuaal:
Prestant disc. 8 voet
Holpijp 8 voet
Prestant 4 voet
Nasard 3 voet
Fluit 2 voet
Mixtuur III sterk
Cornet disc. V sterk
Kromhoorn basc./disc. 8 voet
Pedaal:
Aangehangen
Werktuiglijke registers:
Tremulant
Ventil
Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-c'''
Pedaalomvang: C-a'
Stemming: evenredig zwevend?
Toonhoogte: a = 440 Hz?
Tractuur: mechanische sleeplade
In 1889 werd het orgel vervangen door een nieuw instrument.
Niet uitgevoerde situatie: ontwerp J.A. Mennes 1845. Foto : Historische Orgels in Zeeland
Tweede orgel
Aangezien het 18e eeuwse eenklaviers Hooghuys?-orgel niet draagkrachtig genoeg was, werd besloten een nieuw orgel te laten bouwen. Aan de firma Maarschalkerweerd & Zoon werd de opdracht gegeven een nieuw mechanisch orgel te bouwen voorzien van 22 stemmen, verdeeld over twee klavieren en vrij pedaal. Het werd in maart 1899 in gebruik genomen.
De dispositie van het voormalig Maarschalkerweerd-orgel (1890):
Manuaal I:
Bourdon 16 voet
Prestant 8 voet
Roerfluit 8 voet
Violoncel 8 voet
Octaaf 4 voet
Fluit dolce 4 voet
Octaaf 2 voet
Mixtuur III sterk
Cornet disc. III sterk
Trompet 8 voet
Manuaal II (in zwelkast):
Prestant 8 voet
Holpijp 8 voet
Gamba 8 voet
Voix Celeste 8 voet
Roerfluit 8 voet
Melofoon 4 voet
Gemshoorn 2 voet
Pedaal:
Subbas 16 voet
Prestant 8 voet
Fluit 4 voet
Bazuin 16 voet
Werktuiglijke registers:
Koppel Manuaal I-Manuaal II
Koppel Pedaal-Manuaal I
Tremulant over het gehele werk
Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-f
Pedaalomvang: C-f
Stemming: evenredig zwevend
Toonhoogte: a = 440 Hz
Tractuur: mechanische sleepladen
Bij het stadsbombardement op vrijdagmiddag 17 mei 1940 is de Sint Pieterskerk en het Maarschalkerweerd-orgel verloren gegaan.
Geraadpleegde literatuur
Broekhuizen Senior, George Hendricus (ca. 1850-1862)
Orgelbeschrijvingen
Amsterdam, Vereniging voor Nederlandse Muziekgeschiedenis (1986)
Holthe tot Echten, G.S. van (1997)
'Een opvallend gebouw in het vooroorlogse Middelburg: een waterstaatskerk uit 1846' in: Bulletin Stichting Oude Zeeuwse Kerken, nr. 37, 1997
Kluiver, J.H. (1974)
Historische Orgels in Zeeland, deel II Walcheren
Middelburg, Mededelingen van het Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen, 1974
Page updated
Google Sites
Report abuse