Mariakerk

Kerkgebouw
De Mariakerk te Nisse dateert uit de eerste helft van de 15e eeuw. Aan het begin van de 16e eeuw is de zuidelijke zijbeuk bijgebouwd, in ca. 1600 is de noordelijke zijbeuk gerealiseerd.
Tijdens een restauratie in 1801 zijn drie van de vier hoektorentjes op de toren gesloopt.
In april 1943 zijn de klokken uit de toren door de Duitse bezetter in beslag genomen. Na de Tweede Wereldoorlog werden deze teruggevonden in Groningen en teruggeplaatst. Het uurwerk is tussen 1946 en 1950 geheel gerestaureerd.

Eerste orgel
Zie voor de geschiedenis van het eerste orgel de Dorpskerk te Heinkenszand, waar het orgel sinds 1911 staat.

Huidig orgel
In 1911 plaatste de firma A. Standaart een nieuw eenklaviers orgel in de Hervormde Mariakerk te Nisse. Hierbij werden de beelden van het oude orgel dat naar Heinkenszand verhuisde, op het nieuwe Standaart-orgel geplaatst. Het pneumatische instrument werd voor een bedrag van f3.260,- geleverd en op Hemelvaartsdag 1 juni 1911 in gebruik genomen. Hierbij werd het bespeeld door dhr. J. Kooiman, organist te Goes.

De oorspronkelijke dispositie van het Standaart-orgel (1911):

Manuaal:

Bourdon 16 voet

Prestant 8 voet

Roerfluit 8 voet

Viola di Gamba 8 voet

Voix Celeste 8 voet

Salicionaal 8 voet

Aeoline 8 voet

Octaaf 4 voet

Fluit Dolce 4 voet

Woudfluit 2 voet

Cornet disc. V sterk

Trompet basc./disc. 8 voet

Pedaal:

Subbas 16 voet

Werktuiglijke registers:

Koppel Pedaal-Manuaal

Tremulant Manuaal

Vijf vaste combinaties

Manuaalomvang: C-f

Pedaalomvang: C-f

Toonhoogte: a' = 440 Hz

Stemming: eenredig zevend

Tractuur: pneumatische kegelladen

In de jaren 1935-1943 is het Standaart-orgel door A.S.J. Dekker verbouwd tot een tweeklaviers orgel. Het tweede manuaal werd hierbij voorzien van een zwelkast.

De dispositie van het Standaart-orgel (1911) vanaf 1943:

Manuaal I:

Bourdon 16 voet

Prestant 8 voet

Roerfluit 8 voet

Octaaf 4 voet

Quint 3 voet

Cornet disc. V sterk

Trompet basc./disc. 8 voet

Manuaal II (in zwelkast):

Salicionaal 8 voet

Aeoline 8 voet

Vox Celeste 8 voet

Holpijp 8 voet

Flute 4 voet

Woudfluit 2 voet

Vox Humana 8 voet

Pedaal:

Subbas 16 voet

Violon 8 voet

Werktuiglijke registers:

Koppel Manuaal I-Manuaal II

Koppel Pedaal-Manuaal I

Koppel Pedaal-Manuaal II

Octaafkoppel Manuaal I

Superoctaafkoppel

Tremulant Manuaal I

Tremulant Manuaal II

Vijf vaste combinaties

Overige gegevens:

Manuaalomvang: C-f

Pedaalomvang: C-f

Toonhoogte: a' = 440 Hz

Stemming: evenredig zwevend

Tractuur: pneumatische kegelladen

In 1972 is het Standaart-orgel door A. Nijsse te Oud-Sabbinge geheel schoongemaakt en werden de mechanieken opgeknapt.
In 1980 plaatste A. Nijsse & Zoon het tweede manuaal als bovenklavier in de orgelkas en werd er een Mixtuur II-III sterk aan het orgel toegevoegd.

De dispositie van het Standaart-orgel (1911) vanaf 1980:

Manuaal I:

Bourdon 16 voet

Prestant 8 voet

Roerfluit 8 voet

Octaaf 4 voet

Quint 3 voet

Mixtuur II-III sterk

Cornet disc. V sterk

Trompet basc./disc. 8 voet

Manuaal II (in zwelkast):

Salicionaal 8 voet

Aeoline 8 voet

Vox Celeste 8 voet

Holpijp 8 voet

Flute 4 voet

Woudfluit 2 voet

Vox Humana 8 voet

Pedaal:

Subbas 16 voet

Violon 8 voet

Werktuiglijke registers:

Koppel Manuaal I-Manuaal II

Koppel Pedaal-Manuaal I

Koppel Pedaal-Manuaal II

Octaafkoppel Manuaal I

Superoctaafkoppel

Tremulant Manuaal I

Tremulant Manuaal II

Vijf vaste combinaties

Overige gegevens:

Manuaalomvang: C-f

Pedaalomvang: C-f

Toonhoogte: a' = 440 Hz

Stemming: evenredig zwevend

Tractuur: pneumatische kegelladen

In 2008 is de speeltafel geheel gereinigd door A. Nijsse & Zn.

Geraadpleegde Bronnen

Kluiver, J.H. (1973)
Historische Orgels in Zeeland, deel I Noord- en Zuid-Beveland
Middelburg, Mededelingen van het Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen, 1973

Mariakerk Nisse, geraadpleegd op 4 juli 2008 van http://www.mariakerk-nisse.nl/?page_id=47