(voormalig) Gereformeerde kerk

Kerkgebouw
Aan het begin van de 20e eeuw werd in Schoondijke een Gereformeerde Kerk aan de Dorpsstraat in gebruik genomen. Dit gebouw werd in 1944 verwoest door een geallieerd bombardement.
Vermoedelijk in circa 1950 werd de Gereformeerde Kerk in Schoondijke aan de Beatrixstraat in gebruik genomen. Het betreft een ontwerp van architect A. Eldering.
In 2002 is de kerk gesloten wegens het fuseren van de Gereformeerde Kerk en Hervormde Kerk tot Protestantse Kerk in Nederland. Hierbij werd de Gereformeerde Kerk buiten gebruik gesteld en verbouwd tot woonhuis.

Eerste orgel
A. Standaart plaatste in 1920 een nieuw pneumatisch orgel in de Gereformeerde Kerk van Schoondijke aan de Dorpsstraat.

De dispositie van het voormalige Standaart-orgel (1920):

Manuaal I:

Bourdon 16 voet

Prestant 8 voet

Roerfluit 8 voet

Viola d'Amore 8 voet

Octaaf 4 voet

Woudfluit 2 voet

Trompet Harmoinque 8 voet

Manuaal II:

Holpijp 8 voet

Viola di Gamba 8 voet

Voix Cleste 8 voet

Flute Harmonique 4 voet

Pedaal:

Subbas 16 voet

Werktuiglijke registers:

Koppel Manuaal I-Manuaal II

Subkoppel Manual I-Manuaal II

Superkoppel Manuaal I-Manuaal II

Koppel Pedaal-Manuaal I

Koppel Pedaal-Manuaal II

Vaste combinatie

Overige gegevens:

Manuaalomvang:?

Pedaalomvang: ?

Stemming: Evenredig zwevend

Toonhoogte: a = 440 Hz

Tractuur: pneumatische kegelladen

Het Standaart-orgel is in circa 1950 overgeplaatst naar de nieuwe Gereformeerde Kerk aan de Beatrixstraat, aangezien het oude kerkgebouw zwaar was beschadigd als gevolg van oorlogshandelingen. Overigens schrijft Francois van Melle in een artikel Kerkorgels in het land van Cadzand (december 1945) dat het orgel voor de helft is overgeplaatst naar een kerk in Zaamslag en dat het pijpwerk van het tweede klavier was verdwenen: de schooljeugd had er een blaasorkest mee gevormd. Welke kerk in Zaamslag dit dan zou zijn geweest is niet duidelijk. Andere bronnen spreken echter van overplaatsing naar de nieuwe Gereformeerde Kerk in Schoondijke.
Als gevolg van vorstschade in de strenge winter van 1962/1963 was het Standaart-orgel dermate slecht, dat op advies van organist Jan Bonefaas werd besloten een nieuw instrument te bouwen. Het Standaart-orgel is hierbij in 1963 gesloopt. Enig pijpwerk werd hergebruikt in het nieuwe Pels-orgel.

Huidig orgel
Op advies van Jan Bonefaas werd besloten in 1963 een nieuw orgel te bouwen voor de Gereformeerde Kerk in Schoondijke. B. Pels & Zn. bouwde een nieuw tweeklaviers orgel als Opus 595 met mechanische sleepladen en met een vrijstaande speeltafel en elektrische registertractuur. De Holpijp 8, Viola 8 en Quintfluit 1 1/3 zijn afkomstig van pijpwerk uit het Standaart-orgel uit 1920, evenals de Subbas 16 van het Pedaal. Het Pels-orgel werd op 5 maart 1964 in gebruik genomen.

De dispositie van het voormalige Pels-orgel (1964):

Hoofdwerk:

Roerfluit 8 voet

Prestant 4 voet

Vlakfluit 2 voet

Scherp II=III sterk

Sesquialter disc. II sterk

Nevenwerk (in zwelkast):

Holpijp 8 voet

Viola -C-B in Holpijp 8' 8 voet

Roerfluit 4 voet

Octaaf 2 voet

Quintfluit 1 1/3 voet

Sordun 16 voet

Pedaal:

Subbas 16 voet

Werktuiglijke registers:

Koppel Hoofdwerk-Nevenwerk

Koppel Pedaal-Hoofdwerk

Koppel Pedaal-Nevenwerk

Vrije combinatie

Tremulant Hoofdwerk

Tremulant Nevenwerk

Overige gegevens:

Manuaalomvang: C-g'''

Pedaalomvang: C-f'

Stemming: Evenredig zwevend

Toonhoogte: a = 440 Hz

Tractuur: mechanische sleepladen met elektrische registertractuur

In 2002 is de kerk gesloten en het orgel werd gedemonteerd en opgeslagen bij Pels & Van Leeuwen te s Hertogenbosch.

Foto : Collectie P. Bron