Gereformeerde Gemeente

Kerkgebouw
Al in de tweede helft van de 19e eeuw kwamen te Sint Annaland afgescheiden leden van de Hervormde Kerk bij elkaar. Vermoedelijk is het jaar van stichting van de gemeente 1854. Uit dat jaar dateren de eerste doopvermeldingen en een jaar later werd het eerste huwelijk gesloten. In 1855 werd het eerste kerkgebouw aan de Tienhoven in gebruik genomen.
In 1872 werd aan de Weststraat, toen nog Achterweg geheten, een kerkgebouw in gebruik genomen. In 1907 sloot de gemeente zich aan bij de Gereformeerde Gemeenten.

Eerste orgel
Het schijnt dat tijdens de evacuatieperiode in de Tweede Wereldoorlog in 1944 voor het eerst een orgel werd gebruikt voor de gemeentezangbegeleiding in de Gereformeerde Gemeente van Sint Annaland. Echter omdat er te weinig mensen waren, zou het gezang niet goed zijn gegaan en verdween het orgel al weer spoedig uit de kerk. Of dit een echt pijporgel is geweest of een harmonium, is niet duidelijk.

Tweede orgel
In 1956 kreeg de Gereformeerde Gemeente van Sint Annaland opnieuw een orgel. Tot dan toe werd een harmonium gebruikt. Het nieuwe orgel werd gebouwd door de firma Spiering uit Dordrecht en kreeg vijf stemmen op het manuaal en een aangehangen pedaal. Het werd op 26 februari voor het eerst in de dienst gebruikt. Nu hadden alle kerken van de Gereformeerde Gemeente op het eiland Tholen een orgel.

Oorspronkelijke dispositie van het Spiering-orgel (1956):

Manuaal:

Holpijp 8 voet

Gamba 8 voet

Octaaf 4 voet

Octaaf 2 voet

Woudfluit 2 voet

Pedaal:

Aangehangen

Werktuiglijke registers:

Superkoppel Manuaal

Overige gegevens:

Manuaalomvang: C-f

Pedaalomvang: C-d'

Stemming: Evenredig zwevend

Toonhoogte: a = 440 Hz

Tractuur: pneumatische kegellade

In de eerste jaren werd het orgel alleen gebruikt voor de begeleiding van de samenzang, pas vanaf 1964 mocht het ook voor en na de dienst worden gebruikt. Het Spiering-orgel werd in 1971 gerestaureerd door orgelbouwer Scheuermann waarbij het pedaal een zelfstandige Subbas 16' kreeg en de op het Manuaal toegevoegde Prestant ook op het pedaal bespeelbaar werd. Verder werd op het Manuaal een Roerfluit 4' geplaatst en de tractuur werd elektropneumatisch.

Dispositie van het Spiering-orgel (1956) vanaf 1971:

Manuaal:

Prestant 8 voet

Holpijp 8 voet

Gamba 8 voet

Octaaf 4 voet

Roerfluit 4 voet

Octaaf 2 voet

Woudfluit 2 voet

Pedaal:

Subbas 16 voet

Prestant - transmissie 8 voet

Werktuiglijke registers:

Superkoppel Manuaal

Overige gegevens:

Manuaalomvang: C-f

Pedaalomvang: C-d'

Stemming: Evenredig zwevend

Toonhoogte: a = 440 Hz

Tractuur: elektro-neumatische kegellade

Omdat het in de jaren 80 steeds meer mankementen vertoonde, werd het Spiering-orgel in 1987 vervangen door een nieuw instrument.

: VOGG

Huidig orgel
In 1986 kreeg de firma Fama & Raadgever uit Maarssen opdracht een tweeklaviers orgel voor de Gereformeerde Gemeente van Sint Annaland te bouwen. J. Milhous en P.J. Wols traden op als adviseur namens de Orgeladviescommissie van de VOGG. Op 17 maart 1987 werd het orgel in gebruik genomen. Een identiek orgel stond al sinds 1984 in de Michalskerk in Grijpskerke en vanaf 1985 in De Levensbron in Terneuzen.

Dispositie van het Fama & Raadgever-orgel (1986):

Hoofdwerk:

Prestant 8 voet

Roerfluit 8 voet

Octaaf 4 voet

Octaaf 2 voet

Cornet disc. IV sterk disc.

Mixtuur IV sterk

Nevenwerk:

Gedekt 8 voet

Fluit 4 voet

Nasard 3 voet

Nachthoorn 2 voet

Trompet 8 voet

Pedaal:

Subbas 16 voet

Werktuiglijke registers:

Koppel Hoofdwerk-Nevenwerk

Koppel Pedaal-Hoofdwerk

Koppel Pedaal-Nevenwerk

Tremulant

Overige gegevens:

Manuaalomvang: C-f

Pedaalomvang: C-d'

Stemming: Van Biezen

Toonhoogte: a = 440 Hz

Tractuur: mechanische sleepladen

Geraadpleegde bronnen

Sinke, J.P. (2007)
Zijn daan getoond en trouw'lijk hen geleid, 100 jaar Gereformeerde Gemeenten 1907-2007, deel I
Krabbendijke, Uitgeverij Van Velzen, 2007

Zuurdeeg, J.P.B.
Kerken op Tholen en Sint-Philipsland
Gemeente Tholen, 2005

Orgbase

Met dank aan

W. Heijboer