Ichthuskerk

Kerkgebouw
In 1889 werd in Tholen de eerste Gereformeerde Kerk gebouwd. Drie jaar later verrees aan de Doelweg de Gereformeerde Kerk B, welke in 1964 werd verbouwd. Voor het nieuwe ontwerp tekende het architectenbureau Steen & Tuinhof in Vlissingen. Voor Kerstmis 1964 werd het gebouw opnieuw in gebruik genomen. Sinds 1987 draagt de kerk de naam Ichthuskerk.

Eerste orgel
Tot 1930 stond in de Gereformeerde Kerk van Tholen een klein mechanisch orgel. Het moet in of na 1906 zijn geplaatst, toen de gemeente is gaan sparen voor een orgel. Het psalmgezang was namelijk tot dan toe "weinig stichtelijk".

Dispositie van het ?-orgel (tussen 1906-1930):

Hoofdwerk:

Prestant 8 voet

Holpijp 8 voet

Octaaf 4 voet

Fluit 4 voet

Quint 3 voet

Octaaf 2 voet

Cornet disc. III sterk

Pedaal:

Aangehangen

Overige gegevens:

Manuaalomvang: C-f

Pedaalomvang: C-gis

Stemming: Evenredig zwevend

Toonhoogte: a = 440 Hz

Tractuur: mechanische sleeplade

Het eerste orgel werd in 1930 door A.S.J. Dekker overgeplaatst naar de Baptistenkerk in Hengelo (O), waarbij de Quint 3 werd vervangen door een Gamba 8.
In 1953 werd het orgel in Hengelo afgebroken.

Voorgaande tweede orgel
In 1930 plaatste A.S.J. Dekker een nieuw orgel in de kerk, in 1900 door dezelfde bouwer geleverd aan de voormalig Hervormde Kerk van Rilland. Vermoedelijk was het orgel door een ander gebouwd, aangezien Dekker pas in 1906 zijn eerste orgel zelf bouwde. Mogelijk was de bouwer Th. Nohren uit Roermond of J. Proper uit Kampen.

De dispositie van het Dekker-orgel (1900) tot 1926:

Manuaal:

Bourdon disc. 16 voet

Prestant 8 voet

Holpijp 8 voet

Gamba - C-H uit Holpijp 8 voet

Octaaf 4 voet

Quint 3 voet

Octaaf 2 voet

Cornet disc. III sterk

Trompet basc./disc. - gereserveerd 8 voet

Pedaal:

Aangehangen

Overige gegevens:

Manuaalomvang: C-f

Pedaalomvang: C-d'

Stemming: evenredig zwevend

Toonhoogte: a = 440 Hz

Tractuur: mechanische sleepladen

Bij de vervanging van de Hervormde Kerk in Rilland in 1926 door het huidige gebouw, werd het orgel verkocht aan de Gereformeerde Kerk van Tholen en door A.S.J. Dekker overgeplaatst.
Bij afbraak van de kerk in 1926 werd het opgeslagen en in 1930 verkocht naar de Gereformeerde Kerk in Tholen. Bij renovatie van deze kerk in 1965 is het afgebroken en vervangen door een nieuw orgel van de firma E. Leeflang


Situatie 1926-1965 te Tholen, Gereformeerde Kerk.
Foto : Collectie P. Bron  

Voorgaande derde orgel
In 1965 bouwde E. Leeflang een nieuw eenklaviers orgel voor de Ichthuskerk in Tholen.

Oorspronkelijke d ispositie van het Leeflang-orgel (1965):

Manuaal:

Holpijp 8 voet

Prestant 4 voet

Octaaf 2 voet

Mixtuur II-III sterk

Regaal 8 voet

Pedaal:

Sordun 16 voet

Quintadeen 4 voet

Werktuiglijke registers:

Koppel Pedaal-Manuaal

Overige gegevens:

Manuaalomvang: C-f

Pedaalomvang: C-d

Stemming: Evenredig zwevend

Toonhoogte: a = 440 Hz

Tractuur: mechanische sleeplade

Het Leeflang-orgel werd in 1982 verkocht aan de Christelijk Gereformeerde Kerk van Ulrum. Een jaar later werd het voorzien van houtsnijwerk, vervaardigd door F. de Haan en in 1984 werd het pedaal door J.B. Groenenberg uitgebreid met een Subbas 16 en daaruit afgeleid een Gedekt 8. De oude Sordun 16 werd omgestemd tot een Sordun 8. Voor de twee nieuwe pedaalstemmen werd een nieuwe pedaalkas gemaakt.

Dispositie van het Leeflang-orgel (1965) vanaf 1984:

Manuaal:

Holpijp 8 voet

Prestant 4 voet

Octaaf 2 voet

Mixtuur II-III sterk

Regaal 8 voet

Pedaal:

Subbas 16 voet

Gedekt - tran sm. 8 voet

Sordun 8 voet

Quintadeen 4 voet

Werktuiglijke registers:

Koppel Pedaal-Manuaal

Overige gegevens:

Manuaalomvang: C-f

Pedaalomvang: C-d

Stemming: Evenredig zwevend

Toonhoogte: a = 440 Hz

Tractuur: mechanische sleeplade

In 2006 werden door Mense Ruiter Orgelbouw de drie zwemmerbalgjes onder de windladen vervangen door een windmachine met magazijnbalg.

Situatie 1965-1982 te Tholen. D.P. Verhulst

Huidig orgel
In 1964 bouwden de Gebr. Van Vulpen een nieuw tweeklaviers orgel voor de Remonstrantse Kerk aan de Postjesstraat in Amsterdam.

Dispositie van het Van Vulpen-orgel (1964):

Manuaal I

Roerfluit 8 voet

Prestant 4 voet

Woudfluit 2 voet

Mixtuur III sterk

Dulciaan 8 voet

Manuaal II:

Holpijp - C-b transmissie Roerfluit 8' 8 voet

Roerfluit 4 voet

Octaaf 2 voet

Quint 1 1/3 voet

Sifflet I sterk

Pedaal:

Subbas 16 voet

Gedekt 8 voet

Vox Humana 4 voet

Werktuiglijke registers:

Koppel Manuaal I-Manuaal II

Koppel Pedaal-Manuaal I

Koppel Pedaal-Manuaal II

Overige gegevens:

Manuaalomvang: C-f

Pedaalomvang: C-f

Stemming: Evenredig zwevend

Toonhoogte: a = 440 Hz

Tractuur: mechanische sleepladen

In 1982 werd het aangekocht voor de Ichthuskerk in Tholen. Het werd door de firma Leeflang gereviseerd en overgeplaatst. In november 1982 werd het in gebruik genomen met een kerkdienst waaraan Jaap Nieuwenhuijse als organist meewerkte. Een vrijwel identiek orgel bevindt zich in de Ontmoetingskerk te Geersdijk.

Geraadpleegde bronnen

Zuurdeeg, J.P.B.
Kerken op Tholen en Sint-Philipsland
Gemeente Tholen, 2005

Orgbase

Met dank aan

G. Jansen