(voormalige) Petruskerk

Kerkgebouw
De in 1899 gebouwde Nieuwe Middelkerk te Vlissingen kwam aan het begin van de 20e eeuw zodanig tussen de fabrieksgebouwen van scheepswerf De Schelde te staan, dat het wenselijk bleek om een nieuwe Gereformeerde kerk te bouwen meer in het centrum van Vlissingen. Toen door uitbreiding van scheepswerf De Schelde deze plannen in een stroomversnelling raakten, werd door middel van vrijwillige bijdragen en een fonds een nieuw kerkgebouw bekostigd.
Op 25 augustus 1928 werd de eerste steen gelegd en op 30 mei 1929 werd het nieuwe gebouw aan de Paul Krugerstraat in gebruik genomen.
Na flinke schade door gevechten in Vlissingen in de Tweede Wereldoorlog werd het gebouw in 1946 hersteld. In de jaren '70 werd de kerk omgedoopt tot Petruskerk.
In 2001 is de kerk buiten gebruik gesteld. Verkoop aan een projectontwikkelaar volgde in 2001, met de bedoeling er appartementen in te realiseren.

Eerste orgel
Op 25 april 1920 kreeg A.S.J. Dekker uit Goes de opdracht voor de bouw van een orgel in de Gereformeerde Nieuwe Middelkerk te Vlissingen. In 1920 voltooide Dekker het pneumatische orgel dat werd voorzien van 16 registers, verdeeld over 2 manualen en pedaal. Het instrument werd op 19 oktober in gebruik genomen.
In 1929 werd het orgel overgeplaatst naar de kerk aan de Paul Krugerstraat waarbij het front van het orgel werd gewijzigd.
In de Tweede Wereldoorlog werd niet alleen ook het kerkgebouw flink beschadigd, ook het orgel was er slecht aan toe. Het instrument werd na de oorlog hersteld voor ongeveer f4000,-.
In 1966 werd het oude orgel gesloopt en kwam er een nieuw orgel in de kerk.

Situatie 1921-1929 in de Nieuwe Middelkerk te Vlissingen. Situatie 1929-1966 in de Petruskerk te Vlissingen.
Foto : Collectie P. Bron                                                               Foto : De kerk in stormgetij

Tweede orgel
In 1966 bouwde de firma Van Leeuwen uit Leiderdorp een nieuw orgel voor de Gereformeerde kerk van Vlissingen. Tussen het moment dat het orgel werd ontworpen en het moment van de feitelijke bouw en oplevering was het bedrijf samen gegaan met Pels onder de naam Pels & Van Leeuwen orgelbouw. Het Van Leeuwen-orgel opus 532 is dus grotendeels in het atelier van Pels gebouwd, maar nog wel onder de naam van Van Leeuwen. Het orgel kwam niet in de nis boven de preekstoel zoals het oude instrument, maar kreeg een plaats op de achtergalerij, waar het op 15 december 1966 in gebruik werd genomen.

De oorspronkelijke dispositie van het Van Leeuwen-orgel (1966):

Hoofdwerk:

Prestant 8 voet

Holpijp 8 voet

Octaaf 4 voet

Roerfluit 4 voet

Octaaf 2 voet

Mixtuur IV sterk

Trompet 8 voet

Rugwerk:

Roerfluit 8 voet

Prestant 4 voet

Fluit 4 voet

Flageolet 2 voet

Scherp III sterk

Sesquialter II sterk

Dulciaan 8 voet

Pedaal:

Subbas 16 voet

Gemshoorn 8 voet

Octaaf 4 voet

Fagot 16 voet

Werktuiglijke registers:

Koppel Hoofdwerk-Rugwerk

Koppel Pedaal-Hoofdwerk

Koppel Pedaal-Rugwerk

Tremulant op het Rugwerk

Overige gegevens:

Manuaalomvang: C-g'

Pedaalomvang: C-f

Stemming: evenredig zwevend

Toonhoogte: a = 440 Hz

Tractuur: mechanische sleepladen

In 2001 werd het Van Leeuwen-orgel verkocht aan de Ontmoetingskerk te Bergen op Zoom. Bij de overplaatsing is gerealisserd dat bij half uitgetrokken stand van de Sesquialter de Quint 2 2/3' klinkt. Verder is op het hoofdwerk een Cymbelster toegevoegd. Het orgel werd in 2003 in gebruik genomen.

De oorspronkelijke dispositie van het Van Leeuwen-orgel (1966) vanaf 2003:

Hoofdwerk:

Prestant 8 voet

Holpijp 8 voet

Octaaf 4 voet

Roerfluit 4 voet

Octaaf 2 voet

Mixtuur IV sterk

Cymbelster III sterk

Trompet 8 voet

Rugwerk:

Roerfluit 8 voet

Prestant 4 voet

Fluit 4 voet

Quint - uit Sesquialter 2 2/3 voet

Flageolet 2 voet

Scherp III sterk

Sesquialter II sterk

Dulciaan 8 voet

Pedaal:

Subbas 16 voet

Gemshoorn 8 voet

Octaaf 4 voet

Fagot 16 voet

Werktuiglijke registers:

Koppel Hoofdwerk-Rugwerk

Koppel Pedaal-Hoofdwerk

Koppel Pedaal-Rugwerk

Tremulant op het Rugwerk

Overige gegevens:

Manuaalomvang: C-g'

Pedaalomvang: C-f

Stemming: evenredig zwevend

Toonhoogte: a = 440 Hz

Tractuur: mechanische sleepladen

Foto : www.protestantsekerkbergenopzoom.nl.

Geraadpleegde Bronnen

Gerefomeerde Kerk Vlissingen (1945)
De kerk in stormgetij, herinneringen aan het kerkelijk leven van de Gereformeerde kerk te Vlissingen tijdens de oorlogsjaren, 10 mei 1940-5 mei 1945
Vlissingen, 1945

Stichting Utrechts Orgelarchief Maarten Vente

Protestantse Kerk Bergen op Zoom (2005)
www.protestantsekerkbergenopzoom.nl

Krantenbank Zeeland

Met dank aan
P. Bron
H. Feij