Pelgrimskerk

Kerkgebouw
In 1314 werd even buiten Serooskerke in de 'Nuwenpoire" een kapel gesticht. Deze werd tien jaar later tot parochiekerk van het dorp Niepolre (het huidige Vrouwenpolder) verheven. Dit dorp genoot gedurende de middeleeuwen grote faam als bedevaartsoord. In de kerk bevond zich dan ook een altaarstuk uit circa 1340 met een voorstelling van Maria.
Tijdens de opstand tegen Spanje werd de kerk verwoest en in 1622 begon men met de herbouw. Er verrees op de resten van de Middeleeuwse kerk een typisch 17e eeuwse zaalkerk met een dakruiter op de nok.  Aan de resten van de Middeleeuwse kerk is te zien dat deze veel hoger moet zijn geweest dan het huidige gebouw. Ook aan de zware steunberen is dit duidelijk te zien. Waarschijnlijk heeft aan de oostkant een koorgedeelte gestaan. In 1624 werd het huidige gebouw in gebruik genomen.
In 1955 werd de Pelgrimskerk gerestaureerd. Hierbij werd financile hulp geboden door Monumentenzorg, provincie, gemeente en met steun van badgasten en van de Vrije Jeugdkerkkampen.
In 1983 werd de consistorie vernieuwd en uitgebreid. 

Eerste orgel
Het eerste orgel van de Pelgrimskerk te Vrouwenpolder betrof een klein kabinetorgel. Volgens tijdschrift Het Orgel uit mei 1888 werd in dat jaar het instrument in Vrouwenpolder geplaatst.
Bij de plaatsing van het huidige orgel in 1936 is het oude instrument vermoedelijk gesloopt.

Foto : Vrouwenpolder in oude ansichten

Huidig orgel
Het orgel van de Pelgrimskerk te Vrouwenpolder is mogelijk gebouwd door de firma P. van Dam. Het instrument moet aan het begin van de 20ste eeuw zijn vervaardigd voor een Rooms Katholieke kerk in Friesland. Onder leiding van dominee Van Duyne schafte de kerkelijke gemeente van Vrouwenpolder in 1936 het instrument aan voor f800,-. Het werd door de firma Valckx & Van Kouteren geplaatst.

De vermoedelijk oorspronkelijke dispositie van het Van Dam?-orgel (begin 20 ste eeuw):

Manuaal:

Violon 16 voet

Prestant 8 voet

Holpijp 8 voet

Gamba 8 voet

Octaaf 4 voet

Fluit 4 voet

Mixtuur IV sterk

Sesquialter II sterk

Pedaal:

Subbas 16 voet

Werktuiglijke registers:

Koppel Pedaal-Manuaal

Overige gegevens:

Manuaalomvang: C-f

Pedaalomvang: C-g

Stemming: evenredig zwevend

Toonhoogte: a = 440 Hz

Tractuur: mechanische sleepladen

In 1971 restaureerde de firma Pels & Van Leeuwen het orgel waarbij de Violon 16' werd vervangen door een Dulciaan 8' en de Sesquialter moest wijken voor een Octaaf 2'.

De dispositie van het Van Dam?-orgel (begin 20 ste eeuw) vanaf 1971:

Manuaal:

Prestant 8 voet

Holpijp 8 voet

Gamba 8 voet

Octaaf 4 voet

Fluit 4 voet

Octaaf 2 voet

Mixtuur IV sterk

Dulciaan 8 voet

Pedaal:

Aangehangen

Werktuiglijke registers:

Koppel Pedaal-Manuaal

Overige gegevens:

Manuaalomvang: C-f

Pedaalomvang: C-g

Stemming: evenredig zwevend

Toonhoogte: a = 440 Hz

Tractuur: mechanische sleepladen

 In 2005 voegde dezelfde firma een Subbas 16' toe op het pedaal en breidde de omvang hiervan uit van C-g naar C-d'.

De dispositie van het Van Dam?-orgel (begin 20 ste eeuw) vanaf 2005:

Manuaal:

Prestant 8 voet

Holpijp 8 voet

Gamba 8 voet

Octaaf 4 voet

Fluit 4 voet

Octaaf 2 voet

Mixtuur IV sterk

Dulciaan 8 voet

Pedaal:

Subbas 16 voet

Werktuiglijke registers:

Koppel Pedaal-Manuaal

Overige gegevens:

Manuaalomvang: C-f

Pedaalomvang: C-d'

Stemming: evenredig zwevend

Toonhoogte: a = 440 Hz

Tractuur: mechanische sleepladen

Zie pagina Discografie

Geraadpleegde literatuur

Eck, T. van (1997)
Het historische orgel in Nederland, deel X (1865-1872)
Rotterdam, Nationaal Instituut voor de Orgelkunst, 1997

Kluiver, J.H. (1974)
Historische Orgels in Zeeland, deel II
Middelburg, Mededelingen van het Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen, 1974

Kuijper, C.D. de & Winkelen, C. van (1981)
Vrouwenpolder in oude ansichten
Zaltbommel, Europese bibliotheek, 1981

Archief J.H. Kluiver

Met dank aan
L.J. Schout