Gereformeerde Gemeente

Kerkgebouw
In verband met de afstand tot de Gereformeerde Gemeente in Goes, werd in 1907 aan de kerkenraad van Goes toestemming gevraagd een gebouwtje voor de ouden van dagen, vrouwen en kinderen te mogen bouwen te Wolphaartsdijk. Dit werd echter afgewezen, omdat men meende dat Wolphaartsdijk de kosten van de bouw niet kon opbrengen. Nadat ook andere pogingen op niets waren uitgelopen, besloten de leden uit Wolphaartsdijk zelf het initiatief te nemen. Op 23 maart 1911 werd dan ook besloten een kerk te bouwen in de Villa Novastraat. Op 12 oktober 1911 werd de bouw van de kerk gegund aan J. Goedbloed uit Kloetinge, voor f4.970,-. Op 12 januari 1912 werd de eerste steen gelegd en op 2 mei 1912 werd het gebouw in gebruik genomen. Op 16 mei (Hemelvaartsdag) 1912 is de gemeente van Wolphaartsdijk genstitutioneerd.
In verband met de groei van de gemeente viel in 1928 het besluit om het gebouw te vergroten. Pas in 1932 is dit gerealiseerd.
Bij de Watersnoodramp van 1953 liep een groot gedeelte van het dorp onder water, waaronder ook het kerkgebouw aan de Villa Novastraat. Na de Ramp werd het gebouw weer hersteld, gevolgd door een renovatie van het interieur in 1975 en 2004.

Eerste orgel
In 1925 is er voor het eerst gesproken om een orgel te plaatsen in het kerkgebouw van de Gereformeerde Gemeente in Wolphaartsdijk. Uit financieel oogpunt werd dit niet verstandig geacht en men was van mening dat er een goede voorzang was. Ook hadden enkele personen principile bezwaren.
In 1938 werd met de grootst mogelijke meerderheid besloten om nu wel de kerk van een orgel te voorzien. Na verschillende orgels te hebben beluisterd, viel de keus op een tweedehands instrument van de firma C. Verweys uit Amsterdam. Op 27 januari 1939 werd het officieel in gebruik genomen. Het betrof een unit-orgel met zes stemmen waarvan er diverse zijn afgeleid.

De dispositie van het Verweys-orgel (1939):

Manuaal I:

Bourdon 16 voet

Prestant 8 voet

Holpijp 8 voet

Octaaf 4 voet

Fluit Dolce 4 voet

Doublette 2 voet

Sifflet 1 voet

Mixtuur III sterk

Manuaal II:

Bourdon 16 voet

Principal 8 voet

Gedekt 8 voet

Celeste 8 voet

Viola di Gamba 8 voet

Milofoon 4 voet

Concertfluit 4 voet

Nachthoorn 2 voet

Sexuiltera II sterk

Pedaal:

Subbas 16 voet

Octaafbas 8 voet

Fluitbas 4 voet

Quint 2 2/3 voet

Werktuiglijke registers:

Diverse koppels

Tremulant

Overige gegevens:

Manuaalomvang: C-g

Pedaalomvang: C-f

Toonhoogte: a = 440 Hz

Tractuur: elektrische unitladen

Door diverse gebreken moest het orgel in de jaren '60 wijken voor een nieuw instrument.

Huidig orgel
Als gevolg van waterschade stelde het Nationaal Rampenfonds in 1960 maximaal f30.000,- beschikbaar voor de aanschaf van een nieuw orgel in de Gereformeerde Gemeente te Wolphaartsdijk.
In 1961 werd aan de firma H.J. Vierdag uit Enschede opdracht gegeven voor de bouw van een nieuw instrument . Omdat in 1963 de werkplaats van de fa. Vierdag door brand verwoest werd, kwam het orgel pas een jaar later gereed. Het werd in gebruik genomen op 27 mei 1964 met een concert door Willem Hlsman. Deze was tijdens de bouw adviseur namens de Nederlands Hervormde Orgelcommissie. Andere bronnen spreken echter over 1967 als jaar waarin het orgel gereed kwam.

De oorspronkelijke dispositie van het Vierdag-orgel (1964):

Hoofdwerk:

Prestant 8 voet

Roerfluit 8 voet

Octaaf 4 voet

Gemshoorn 2 voet

Mixtuur IV sterk

Nevenwerk:

Holpijp 8 voet

Roerfluit 4 voet

Prestant 2 voet

Nasard 1 1/3 voet

Octaaf 1 voet

Pedaal:

Subbas 16 voet

Gedekt 8 voet

Werktuiglijke registers:

Koppel Hoofdwerk-Nevenwerk

Koppel Pedaal-Hoofdwerk

Koppel Pedaal-Nevenwerk

Tremulant op het Nevenwerk

Overige gegevens:

Manuaalomvang: C-g

Pedaalomvang: C-f

Stemming: evenredig zwevend

Toonhoogte: a = 440 Hz

Tractuur: mechanische sleepladen

Tussen 1980-1985 is door A. Nijsse & Zoon te Oud-Sabbinge de Octaaf 1' van het Nevenwerk is vervangen door een Sesquialter II sterk'. Begin jaren '90 is het orgel milder gentoneerd en een tremulant geplaatst.

De oorspronkelijke dispositie van het Vierdag-orgel (1964):

Hoofdwerk:

Prestant 8 voet

Roerfluit 8 voet

Octaaf 4 voet

Gemshoorn 2 voet

Mixtuur IV sterk

Nevenwerk:

Holpijp 8 voet

Roerfluit 4 voet

Prestant 2 voet

Nasard 1 1/3 voet

Sesquialter II sterk

Pedaal:

Subbas 16 voet

Gedekt 8 voet

Werktuiglijke registers:

Koppel Hoofdwerk-Nevenwerk

Koppel Pedaal-Hoofdwerk

Koppel Pedaal-Nevenwerk

Tremulant op het Nevenwerk

Overige gegevens:

Manuaalomvang: C-g

Pedaalomvang: C-f

Stemming: evenredig zwevend

Toonhoogte: a = 440 Hz

Tractuur: mechanische sleepladen

Foto : J.P. Sinke

Geraadpleegde literatuur

Sinke, J.P. (2007)
Zijn daan getoond en trouw'lijk hen geleid, 100 jaar Gereformeerde Gemeenten 1907-2007, deel I
Krabbendijke, Uitgeverij Van Velzen (2007)

Stichting Utrechts Orgelarchief Maarten Vente

Met dank aan
C.L. van Keulen
J.P. Sinke
W. Braam