Embedded Files
Kerkgebouw
In de Middeleeuwen was te Zaamslag al een kerk, gewijd aan de H. Martinus. Bij verwoesting van het dorp in 1584 ging de kerk deels in vlammen op, waarna de restanten van het dorp in 1586 om strategische redenen door Prins Maurits aan de zee werd prijsgegeven.
Na de Vrede van Munster in 1648 werd het dorp weer drooggelegd en een nieuwe kerk gebouwd. De tweede kerk werd in gebruik genomen op 27 januari 1658.
Na ruim 200 jaar werd dit kerkgebouw in 1898 vervangen door de huidige kerk, ontworpen door architect J.R. de Kruijff en de plaatselijke architect J. Wisse. Op 28 mei 1899 werd het gebouw in gebruik genomen.
Rond 1970 is het interieur gemoderniseerd waarbij ondermeer het gewelf voorzien is van schrootjes.
Voorgaand orgel
In 1816 werd de voorgaande Hervormde Kerk van Zaamslag voorzien van een orgel, geschonken door Marinus Jacob Ornee. Het betrof een huisorgel waarvan bouwer en bouwjaar niet bekend zijn. Ornee bedong dat hij tijdens zijn leven het orgel zou blijven bespelen, waarbij de Hervormde Gemeente hem de eerste drie jaren f30,- per jaar verschuldigd was en de jaren erna f90,-. Bij zijn overlijden zou de kerk f120,- gulden verstrekken aan de weduwe.
De dispositie van het voormalige kabinet-orgel (?) :
Manuaal:
Prestant disc. 8 voet
Holpijp 8 voet
Prestant 4 voet
Fluit 4 voet
Quint 3 voet
Octaaf 2 voet
Quint 1 1/2 voet
Cornet disc. III sterk
Overige gegevens:
Manuaalomvang: ?
Pedaalomvang: ?
Stemming: ?
Toonhoogte: a = ?
Tractuur: mechanische sleepladen
M.J. Ornee overleed in 1831.
In 1868 werd het instrument vervangen door een nieuw tweeklaviers orgel. De kerkvoogdij bood het oude orgel te koop aan maar het is niet bekend of en waar naartoe het verhuisd is.
Huidig orgel
In 1868 bouwden de Rotterdamse orgelmakers Van den Haspel, Scholgens en Van der Weijde een tweeklaviers orgel met 10 stemmen en aangehangen pedaal.
De oorspronkelijke dispositie van het Van den Haspel/Scholgens/Van der Weijde-orgel (1868):
Hoofdwerk:
Bourdon 16 voet
Prestant 8 voet
Holpijp 8 voet
Octaaf 4 voet
Quint 3 voet
Octaaf 2 voet
Trompet 8 voet
Bovenwerk:
Roerfluit 8 voet
Violoncel 8 voet
Fluit 4 voet
Pedaal:
Aangehangen
Werktuiglijke registers:
Koppel Hoofdwerk-Bovenwerk
Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-f'''
Pedaalomvang: C-d'
Stemming: Evenredig zwevend
Toonhoogte: a = 440 Hz
Tractuur: mechanische sleepladen
Het orgel werd in 1899 overgeplaatst naar het huidige kerkgebouw. Vijf jaar later plaatsten de orgelmakers Pels & Van Leeuwen een nieuwe Trompet 8' op het hoofdwerk.
In 1952 breidde de firma Van Leeuwen uit Leiderdorp het orgel sterk uit. Hierbij is de Bourdon 16' van het hoofdwerk op het pedaal geplaatst, waarbij een nieuwe Prestant 8' en een Octaaf 4' zijn toegevoegd. Op de open plaats op het hoofdwerk kwam een Mixtuur en de Holpijp 8' werd verruild met de Roerfluit 8' van het bovenwerk. Daarnaast werd op het bovenwerk een Prestant 4', Woudfluit 2', Quint 1 1/3' en Kromhoorn 8' bijgeplaatst. De Violoncel werd omgedoopt tot Salicionaal 8'. Het oude hoofdwerk werd op een nieuwe onderkast geplaatst en eveneens werden pedaaltorens aan de kas toegevoegd. Ook de speeltafel werd geheel vernieuwd.
De dispositie van het Van den Haspel/Scholgens/Van der Weijde-orgel (1868) sinds 1952:
Hoofdwerk:
Prestant 8 voet
Roerfluit 8 voet
Octaaf 4 voet
Quint 3 voet
Octaaf 2 voet
Mixtuur IV-VI sterk
Trompet 8 voet
Bovenwerk:
Holpijp 8 voet
Salicionaal 8 voet
Prestant 4 voet
Speelfluit 4 voet
Woudfluit 2 voet
Quint 1 1/3 voet
Kromhoorn 8 voet
Pedaal:
Bourdon 16 voet
Prestant 8 voet
Octaaf 4 voet
Werktuiglijke registers:
Koppel Hoofdwerk-Bovenwerk
Koppel Pedaal-Hoofdwerk
Koppel Pedaal-Bovenwerk
Tremulant Bovenwerk
Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-f'''
Pedaalomvang: C-d'
Stemming: Evenredig zwevend
Toonhoogte: a = 440 Hz
Tractuur: mechanische sleepladen
In 2013 werd het orgel gerenoveerd door orgelbouwer A. Nijsse en Zoon, waarbij het klavierbeleg is vervangen en de speelmechanieken opnieuw zijn ingevoerd. Hiermee is het toucher lichter geworden. Tot slot is het orgel uitgebreid met drie digitale registers.
De dispositie van het Van den Haspel/Scholgens/Van der Weijde-orgel (1868) sinds 2013:
Hoofdwerk:
Bourdon * 16 voet
Prestant 8 voet
Roerfluit 8 voet
Octaaf 4 voet
Quint 2 2/3 voet
Octaaf 2 voet
Cornet disc. * V-VI sterk
Mixtuur IV-VI sterk
Trompet 8 voet
Bovenwerk:
Holpijp 8 voet
Salicionaal 8 voet
Prestant 4 voet
Speelfluit 4 voet
Woudfluit 2 voet
Quint 1 1/3 voet
Kromhoorn 8 voet
Pedaal:
Bourdon 16 voet
Prestant 8 voet
Octaaf 4 voet
Bazuin * 16 voet
Werktuiglijke registers:
Koppel Hoofdwerk-Bovenwerk
Koppel Pedaal-Hoofdwerk
Koppel Pedaal-Bovenwerk
Tremulant Bovenwerk
Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-f'''
Pedaalomvang: C-d'
Stemming: Evenredig zwevend
Toonhoogte: a = 440 Hz
Tractuur: mechanische sleepladen
* Digitale registers
Geraadpleegde bronnen
Kluiver, J.H. (1976)
Historische Orgels in Zeeland, deel III
Middelburg, Mededelingen van het Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen, 1974
Reliwiki
Met dank aan
Mw. Hamelinck-Donze
R. Nijsse
Page updated
Google Sites
Report abuse